Mozaïek tegels zelf plaatsen: stappenplan voor beginners

Mozaïek tegels zelf plaatsen lijkt lastiger dan het is. Doordat de steentjes vastzitten op een net aan de achterkant, werk je eigenlijk met complete matjes in plaats van losse steentjes. In deze gids leggen we stap voor stap uit hoe je het aanpakt, ook als je nog nooit getegeld hebt.

Vroeger moest je elk mozaïeksteentje afzonderlijk tegen de muur drukken. Een monnikenwerk. Tegenwoordig worden mozaïektegels geleverd op flexibele matjes, meestal van ongeveer 30 bij 30 centimeter. Je plaatst dus in één keer een hele lap. Dat maakt het haalbaar voor de gemiddelde doe-het-zelver, mits je rustig en nauwkeurig werkt.

Een eerlijke kanttekening vooraf: voor grote oppervlakken of een strakke inloopdouche raden we toch een ervaren tegelzetter aan. Mozaïek laat namelijk weinig ruimte voor fouten, en een scheef geplaatste mat valt meteen op. Voor een accentstrook, een toiletwand of een klein vlak is zelf doen prima te overzien.

Hoeveel mozaïek tegels heb je nodig?

Begin altijd met meten. Bereken de oppervlakte van het vlak dat je wilt betegelen in vierkante meters (lengte × breedte). Is de ruimte geen nette rechthoek? Verdeel het vlak dan in kleinere rechthoeken en tel die bij elkaar op.

Bestel vervolgens altijd 5 tot 10 procent meer dan je nodig hebt. Je hebt extra matjes nodig voor het snijwerk langs de randen, en het is fijn om wat reserve te houden voor als er later ooit een steentje beschadigt. Op elke productpagina staat de afmeting van het matje vermeld, zodat je precies kunt uitrekenen hoeveel matjes er in een vierkante meter passen.

Wat heb je nodig?

Leg al je materiaal en gereedschap klaar voordat je begint. Niets vervelender dan halverwege ontdekken dat je iets mist terwijl de lijm al opdroogt. Dit is de basisuitrusting:

Een rubberen verfrol kan trouwens handig zijn om de matjes gelijkmatig in de lijm te drukken. Een kleine investering die je veel scheve steentjes bespaart.

Welke lijm en voegmiddel kies je?

Dit is misschien wel de belangrijkste keuze, en waar beginners het vaakst de mist in gaan. De juiste lijm hangt af van twee dingen: het type mozaïek en de ondergrond.

Werk je met natuursteen mozaïek, zoals marmer of travertin? Gebruik dan altijd een flexibele tegellijm én een voegmiddel die specifiek geschikt zijn voor natuursteen. Gewone lijm of voeg kan natuursteen namelijk doen verkleuren. Dat zie je terug in onze collectie bij tegels als de Travertin Hexagon of de Marmer Hexagon Bianca Carrara.

Plaats je glasmozaïek? Gebruik dan een witte lijm op een schone, witte ondergrond. Glas is doorschijnend, dus een donkere of vuile lijm schemert door en verandert de kleur van het mozaïek. Dat wil je voorkomen.

De ondergrond voorbereiden

Een goed resultaat begint met een goede ondergrond. Het oppervlak moet volledig vlak, schoon en droog zijn. Oneffenheden werk je eerst weg, want elke bobbel teken je later af in het mozaïek.

Wil je een strook mozaïek tussen je gewone wandtegels plaatsen, bijvoorbeeld als accent achter de douchekraan? Houd er dan rekening mee dat mozaïek dunner is dan standaard wandtegels. Op die plek breng je daarom eerst een onderlaag aan om het dikteverschil te compenseren, bijvoorbeeld een bouwplaat die je op maat snijdt. Zo komt het mozaïek straks gelijk te liggen met de omliggende tegels.

Mozaïek tegels plaatsen: stap voor stap

Stap 1: zet een rechte basis uit

Muren zijn zelden perfect recht. Bevestig daarom eerst een horizontale en een verticale houten lat als hulplijn. Controleer met je waterpas of ze loodrecht en waterpas zitten. Vanaf deze rechte basis ga je opbouwen, zodat je niet scheef begint.

Stap 2: breng de lijm aan

Meng de lijm volgens de verpakking, het liefst met een mixer op een boormachine voor een egaal mengsel. Breng daarna met de getande lijmkam een laag aan op het oppervlak. Doe ongeveer één vierkante meter tegelijk: smeer je te veel ineen, dan droogt de lijm op voordat je de tegels erop hebt. Houd de lijmkam onder een gelijke hoek voor mooie, even diepe groeven.

Stap 3: plaats de eerste mat

Begin onderin de hoek van het afgezette vlak. Leg de mozaïekmat met het net naar beneden in de lijm en druk hem aan met de rubberen lat. Werk van onder naar boven. Til af en toe een mat even op om te controleren of de lijm het hele achteroppervlak raakt. Komt er lijm tussen de steentjes omhoog? Dan heb je te veel gebruikt, veeg het overschot weg, anders kun je daar later niet voegen.

Stap 4: sluit de matten op elkaar aan

Leg de volgende mat tegen de eerste aan. Let er goed op dat de voeg tússen twee matjes even breed is als de voeg tússen de losse steentjes. Anders zie je later een duidelijke lijn waar twee matten samenkomen. Bij veel mozaïeksoorten grijpen de randen netjes in elkaar. Een paar tegelkruisjes helpen om de afstand gelijk te houden.

Stap 5: snijd de randen op maat

Bij de randen van het vlak moet je de matten op maat maken. Het mooie van mozaïek: je hebt geen tegelsnijmachine nodig. Snijd simpelweg het net aan de achterkant door met een schaar of stanleymes, en je kunt de mat op de juiste breedte afknippen. Voor losse steentjes die nét niet passen, gebruik je de nijptang. Onregelmatige randjes zijn geen probleem, die vallen weg in het patroon.

Stap 6: vul de gaten

Rond bijvoorbeeld wateraansluitingen blijven soms openingen over. Knip losse steentjes uit een restmatje en plaats die in de gaten zolang de lijm nog nat is. Met de nijptang maak je steentjes kleiner waar dat nodig is.

Mozaïek voegen

Wacht met voegen tot de lijm volledig is uitgehard. Hoe lang dat duurt staat op de verpakking van je lijm, houd je daaraan. Te vroeg voegen betekent dat je tegels kunnen verschuiven.

Meng het voegmiddel met een mixer, niet met een troffel. Met een mixer heb je minder water nodig, waardoor de voeg in de juiste kleur opdroogt. Breng het voegmiddel met een rubberen lat of voeglat aan en strijk het diagonaal goed in alle voegen. Controleer of elke voeg gevuld is, zonder luchtbellen of gaatjes.

Zodra de voeg mat en lichter van kleur wordt, is hij voldoende uitgehard. Was dan het overtollige voegmiddel af met een spons en ruim schoon water. Wacht niet te lang, anders krijg je het er moeilijk af. Tegelijk geldt: poets je te vroeg, dan haal je juist voeg uit de naden en worden de tegels bros.

Afwerken met kit

De overgang van wand naar vloer, en hoeken, voeg je niet met voegmiddel maar met een blijvend elastische kit. Bij natuursteen mozaïek kies je een natuursteen-siliconenkit. Breng de kit gelijkmatig aan met een kitpistool, zonder luchtbellen, en strijk hem daarna glad. Kies een kitkleur die zo dicht mogelijk bij je voegkleur ligt, het liefst van hetzelfde merk, voor een rustig en samenhangend eindresultaat.

Blijft er na het poetsen nog een waas op de tegels achter? Bij cementresten op glasmozaïek gebruik je een cementsluierverwijderaar. Wacht daar niet te lang mee. En klaar ben je: een strak gezet mozaïek dat er jaren mooi uitziet.

Liever zekerheid? Kom langs in onze showroom

Twijfel je over de aanpak, of wil je eerst een mozaïek in het echt zien voordat je begint? Kom gerust langs in onze showroom in Loenen. Onze adviseurs helpen je met materiaalkeuze en denken mee over je project. Bekijk ondertussen vast onze volledige collectie mozaïek tegels voor inspiratie.

Veelgestelde vragen

Ja, zeker voor kleinere vlakken zoals een accentstrook of toiletwand. Doordat de steentjes op matjes zitten, werk je in grotere lappen tegelijk. Voor grote oppervlakken of een complete inloopdouche raden we een ervaren tegelzetter aan voor het beste resultaat.

Voor de meeste matjes heb je geen tegelsnijmachine nodig. Je knipt het net aan de achterkant door met een schaar of stanleymes en knipt de mat op maat. Losse steentjes pas je aan met een nijptang.

Gebruik altijd een flexibele tegellijm die geschikt is voor natuursteen, plus een natuursteen-voegmiddel. Gewone lijm of voeg kan marmer en travertin doen verkleuren.

Meet je oppervlakte in vierkante meters en bestel 5 tot 10 procent extra voor snijverlies en reserve.

Dat hangt af van de lijm en staat op de verpakking. Houd je daaraan: te vroeg voegen kan ervoor zorgen dat de tegels nog verschuiven.